06 maja 2016r. o godzinie 7.40 od dyspozytora Pogotowia Ratunkowego w Olsztynie wpłynęło zgłoszenie o wycieku amoniaku w zakładzie Indykpol wraz z informacją o pięciu osobach poszkodowanych. Zadysponowano Specjalistyczną Grupę Ratownictwa Chemiczno - Ekologicznego Olsztyn w składzie pięciu zastępów (SCRchem, SLRRChem, SLRRChem, SCRt, GCBA). Zadysponowano także  grupę operacyjną z KM PSP w Olsztynie w składzie (Naczelnik Wydziału Operacyjno-Szkoleniowego, Zastępca Naczelnika Wydziału Kontrolno - Rozpoznawczego oraz  oficer prasowy Komendanta Miejskiego PSP w Olsztynie).

Zakład Indykpol zajmuje się przemysłowym przetwórstwem drobiu. Miejscem awarii przemysłowej objęty był budynek produkcyjny o powierzchni 18000 m2 podzielony na dwie strefy pożarowe 10000 m2 i 8000 m2. W budynku  znajdują się instalacje przemysłowe oraz pomieszczenia socjalne dla załogi.

Zastępca Dowódcy JRG 2 w Olsztynie po dojeździe na miejsce zdarzenia stwierdził, że trwa ewakuacja pracowników zakładu do strefy bezpiecznej (parking i plac przed zakładem), na miejscu zdarzenia znajdują się dwa Zespoły Ratownictwa Medycznego, które zajmują się sześcioma osobami poszkodowanymi (osoby uskarżały się na duszności). Ochrona obiektu wskazała potencjalne miejsce awarii i osobę odpowiedzialną za ewakuację (Dyrektor Produkcji Mięs Przetworzonych). Jednocześnie Dowódca przekazał informacje do SK KM w Olsztynie o konieczności zadysponowania dodatkowych sił z JRG 2 Olsztyn. Przed dojazdem zadysponowanych sił i środków dowódca skontaktował się z Dyrektorem Technicznym zakładu, w celu ustalenia zagrożenia i pozyskania dokumentacji technologiczno - ruchowej zakładu oraz instrukcji bezpieczeństwa pożarowego. Uzyskano informację o wstrzymaniu procesu technologicznego, wycieku amoniaku i rozpoczęciu procedury uruchomienia odpompowywania amoniaku z rurociągów do zbiorników zastępczych w maszynowni. Dodatkowo kierownik techniczny potwierdził informacje o 6-ciu poszkodowanych osobach (pomoc udzielana przez ZRM)oraz możliwości przebywania w miejscu wycieku wewnątrz hali produkcyjnej (pomieszczenie zamrażarek płytowych na wydziale dzielenia i schładzania mięs)kolejnych osób. Po uruchomieniu się instalacji wykrywania amoniaku zakład opuściło 572 osoby przed przybyciem zastępów PSP.

Po dojeździe samochodu ratowniczo - gaśniczego z JRG 2 Olsztyn pierwszy KDR podjął następujące działania:

- zgłoszenie do SKKM w Olsztynie przydzielenia KRG - przydzielono kanał 4,

- zabezpieczenie miejsca zdarzenia przed dostępem osób postronnych,

- monitorowanie strefy zagrożenia przy pomocy detektora wielogazowego z sensorem amoniaku (na zewnątrz hali nie stwierdzono zagrożenia),

- w związku z możliwością przebywania wewnątrz pracowników zakładu narażonych na oddziaływanie amoniaku podjęto decyzję o wprowadzeniu roty zabezpieczonej sprzętem ODO i miernikiem wraz z Dyrektorem Produkcji Mięs Przetworzonych (zabezpieczony maską z filtropochłaniaczem) do granicy strefy bezpiecznej wewnątrz budynku w celu wskazania drogi dojścia do pomieszczenia w którym nastąpiła awaria (sprawdzenie czy w strefie nie widać ewentualnych osób poszkodowanych) - nie zlokalizowano osób poszkodowanych.

Po dojeździe na miejsce zdarzenia Specjalistycznej Grupy Ratownictwa Chemiczno - Ekologicznego Olsztyn KDR polecił:

- szczegółowo rozpoznać zagrożenie chemiczne oraz przygotować ratowników do wejścia w strefę zagrożenia wewnątrz budynku oraz zorganizować akcję w zakresie ratownictwa chemicznego i wydzielić odcinek bojowy SGRChem dowodzący (Dowódca SGRchem - Eko Olsztyn),

- monitorować na bieżąco stan osób ewakuowanych - zadanie realizowane przez koordynatora medycznego (lekarza), za segregację odpowiedzialny ratownik medyczny WSPR Olsztyn.

W trakcie prowadzonego rozpoznania chemicznego i przygotowania się do wejścia w strefę niebezpieczną ratowników chemicznych na miejsce zdarzenia przybył Zastępca Warmińsko - Mazurskiego Komendanta Wojewódzkiego PSP, który po zapoznaniu się z sytuacją przejął dowodzenie i podjął następujące decyzje:

- podział terenu akcji na 3 odcinki bojowe,

- zorganizowaniu łączności poprzez wykorzystanie następujących kanałów radiowych: Kanał Dowodzenia, 2 Kanał Ratowniczo –Gaśniczy, Kanał Powiatowy.

- powołaniu sztabu akcji w skład którego weszli: Komendant Miejski PSP w Olsztynie, Naczelnik Wydziału Operacyjno - Szkoleniowego KM PSP w Olsztynie, Oficer Prasowy KM PSP w Olsztynie (obsługa medialna), Koordynator Ratownictwa Chemiczno - Ekologicznego w KW PSP Olsztyn, Oficer Operacyjny KW PSP Olsztyn, przedstawiciel zakładu Dyrektor ds. Techniki i Inwestycji, przedstawicieli WIOŚ ( 2 osoby) , pracownika BHP zakładu. Sztab korzystał z szczegółowej dokumentacji zakładu. Po wyjściu ze strefy każdej roty w asyście pracownika technicznego zakładu na schemacie obiektu były zaznaczane obszary przeszukane i wskazywane pomieszczenia do przeszukania dla kolejnych rot.

- zadysponowanie kolejnych sił i środków (samochód do ładowania butli, dodatkowych  8 ratowników i dodatkowych 5 ubrań CUG).

- w końcowej fazie działań zadysponowanie 2-óch samochodów ratowniczo - gaśniczych z Ośrodka Szkolenia KW PSP Olsztyn (12 ratowników).

- postawienie w stan gotowości SGRChem - Eko z Elbląga (dowiezienie ubrań CUG).

- organizacja konferencji prasowej dla mediów (TVP Olsztyn, TV Olsztyn, POLSAT, TVN 24, TVN, Radio Olsztyn, Radio Plus, Radio ESKA i Gazeta Olszyńska).

Na poszczególnych odcinkach bojowych realizowano następujące działania :

OB I - działania chemiczne - dowódca SGRChem-eko:

- wyznaczenie strefy niebezpiecznej, którą stanowił budynek hali produkcyjno-magazynowej, na zewnątrz detektor Drager PAC 7000 NH3  wskazywał 0 ppm,

- ustawienie kurtyn wodnych celem ograniczenia ewentualnego rozprzestrzeniania się amoniaku w atmosferze,

- wyznaczenie miejsca  dekontaminacji ok. 50 m od wejścia do hali produkcyjno – magazynowej, 

- sprawienie ścieżki dekontaminacyjnej oraz wykonanie zabezpieczenia ppoż,

- wykonaniu zaopatrzenia wodnego z sieci hydrantowej zlokalizowanej na terenie zakładu,

- wprowadzenie do budynku pierwszej roty ratowniczej SGRChem wraz z dwoma pracownikami ds. technicznych zakładu Indykpol (wszyscy zabezpieczeni w Chemoodporne Ubrania Gazoszczelne oraz sprzęt ochrony dróg oddechowych )  w celu lokalizacji osób poszkodowanych i miejsca wycieku amoniaku. Po przeszukaniu hali produkcyjno-magazynowej nie stwierdzono osób poszkodowanych.

- ustawieniu wentylatora elektrycznego, w wykonaniu EEx, przy wejściu do części socjalnej celem przewietrzenia pomieszczeń,

- dokonaniu pomiarów stężenia amoniaku wewnątrz hali produkcyjno-magazynowej przy użyciu detektora jednogazowego Drager PAC 7000 NH3 – maksymalne stężenie 440 ppm w pomieszczeniu zamrażarek płytowych - pomieszczenie zlokalizowane poniżej miejsca wycieku amoniaku. W pozostałych pomieszczeniach, przyległych do pomieszczenia zamrażarek płytowych  utrzymywało się stężenie w zakresie od 70 ppm do 350 ppm.

- wprowadzeniu drugiej roty ratowniczej SGRChem i pracownika ds. technicznych zakładu, zabezpieczonej w CUG do wnętrza budynku w celu przeszukania pomieszczeń maszynowni oraz pomieszczeń technicznych - nie zlokalizowano osób poszkodowanych,

- wprowadzeniu trzeciej roty ratowniczej SGRChem i pracownika ds. technicznych zakładu zabezpieczonej w CUG, do wnętrza budynku i otwarciu drzwi automatycznych, podniesieniu rolet w wydziale przetwórstwa oraz w magazynie wyrobów gotowych celem przewietrzenia pomieszczeń,

- wprowadzeniu  czwartej roty ratowniczej SGRChem i pracownika ds. technicznych zakładu, zabezpieczonej w CUG do wnętrza budynku i otwarciu  drzwi przy tunelach zamrażalniczych (wyjścia na zewnątrz) celem przewietrzenia pomieszczeń,

- monitorowanie czasu pracy rot ratowniczych zabezpieczonych w CUG w strefie niebezpiecznej,

- przygotowaniu i utrzymaniu w gotowości roty ratowniczej SGRChem w celu asekuracji ratowników pracujących w strefie,

- wprowadzeniu 5, 6, 7  roty ratowniczej SGRChem – ratownicy zabezpieczeni w ubrania  ochrony chemicznej typu III oraz sprzęt ochrony dróg oddechowych,

- rozcieńczenia rozlanego, w pomieszczeniu  zamrażarek płytowych amoniaku jednym prądem wody,

- ustawieniu wentylatorów elektrycznych w wykonaniu EEx wewnątrz hali, przed pomieszczeniem hali zamrażarek płytowych, wytworzenia nadciśnienia i przewietrzenia pomieszczeń,

- dokonaniu pomiarów na obecność amoniaku przy pomocy rurek wskaźnikowych oraz detektora PAC 7000 – stwierdzono stężenie amoniaku w zakresie od 3 do 17 ppm w pomieszczeniach poniżej miejsca wycieku amoniaku,

- ponownym sprawdzeniu pomieszczeń wewnątrz hali produkcyjno – magazynowej  przy pomocy sprzętu pomiarowego PAC 7000 – wynik pomiaru 28 ppm.

OB II - działania medyczne realizowane przez Zespoły Ratownictwa Medycznego - monitorowanie stanu osób ewakuowanych i przebywających na terenie zakładu w momencie powstania zdarzenia - 572 osoby - koordynator medyczny lekarz. Współdziałanie ze strony PSP oraz dowodzenie oficer KW PSP w Olsztynie, który wykonywał również weryfikację ewakuowanych osób. Na OB II Zespoły Ratownictwa Medycznego przebadały 27 osób, z których 22 odwieziono do szpitali w Olsztynie, Biskupcu i Ostródzie, a 5 osób odmówiło hospitalizacji. Wśród poszkodowanych znajdowały się dwie kobiety narodowości ukraińskiej. Poprzez Warmińsko - Mazurski Urząd Wojewódzki poinformowano Ambasadę Ukraińską. Jeden zespół ZRM przebywał na miejscu akcji do zakończenia działań ratownictwa chemicznego tj. godziny 14.00. Dodatkowo prowadzona była współpraca z przedstawicielami kierownictwa zakładu (Dyrektorem Dywizji Mięs Przetworzonych)w zakresie zapewnienia komfortu osobom ewakuowanym (zabezpieczenie wody pitnej, przewoźnych toalet, klimatyzowanego autobusu) oraz Dyrektorem Produkcji Mięs w zakresie działań związanych z wywiezieniem z zakładu żywego inwentarza, wstrzymania procesu ładowania z chłodzeniem i mieleniem odpadów miękkich oraz wyjazdu z terenu zakładu samochodu z odpadami i towarem. Prowadzone były wśród ewakuowanych pracowników akcje informacyjne dotyczące między innymi konieczności przebywania w miejscu zbiórki, zabezpieczenia logistycznego, zgłaszania do ZRM przypadków złego samopoczucia.

OB III - doraźny punkt pomocy medycznej na granicy wejścia w strefę działań chemicznych dowodzący Wojewódzki Koordynator Ratownictwa Medycznego - stworzony na przyjęcie ewentualnych osób poszkodowanych mogących przebywać w strefie zagrożenia oraz dla ratowników PSP. W związku z brakiem osób poszkodowanych w trakcie działań KDR podjął decyzję o likwidacji tego odcinka.  Koordynatora Medycznego skierowano do wsparcia działań na OB II.

Podczas prowadzonych działań stwierdzono, że wyciek amoniaku powstał na rurze ssącej instalacji w tunelu technicznym powyżej pomieszczeń produkcyjnych (dostęp przez maszynownię lub dach budynku). Wyciekający amoniak zbierał się na stropie i przeciekał poniżej do pomieszczeń zamrażarek płytowych gdzie odparowywał.

Po lokalizacji miejsca zdarzenia Zastępca Komendanta Wojewódzkiego przekazał dowodzenie Komendantowi Miejskiemu PSP w Olsztynie, który kontynuował podjęte wcześniej działania tj.  wentylowanie strefy i pomiar stężenia amoniaku. Ponadto polecił rozstawienie kurtyn wodnych po lewej stronie od wjazdu do zakładu.

Komendant Miejski przekazał dowodzenie Dowódcy JRG 2 w Olsztynie. KDR kontynuował dalsze działania mające na celu zmniejszenie poziomu amoniaku w pomieszczeniach objętych awarią oraz weryfikację stężenia. Wentylacja przyniosła skutek, stężenie w pomieszczeniach objętych awarią spadło poniżej NDS dla amoniaku. KDR nakazuje wyłączenie wentylatorów elektrycznych i pomiar strefy po 15 minutach. Kolejny pomiar wskazuje stężenie amoniaku w pomieszczeniach produkcyjnych i magazynowych poniżej 20 ppm. W pomieszczeniu gdzie wystąpił wyciek (tunel techniczny instalacji amoniakalnej powyżej pomieszczeń produkcyjnych)wskazania utrzymywały się na poziomie pomiędzy 20 a 40 ppm. KDR podjął decyzję o zakończeniu działań PSP.

Na prośbę Prokuratury Rejonowej Olsztyn pozostawiono dwóch ratowników, którzy przy pomocy miernika wielogazowego IBRID mierzyli stężenie w miejscu wycieku amoniaku podczas prowadzonych czynności dochodzeniowych. KDR przekazał dowodzenie Dowódcy zmiany w JRG 2 w Olsztynie Jednocześnie miejsce zdarzenia zostało przekazane pisemnie Dyrektorowi Zakładu ds. Technicznych.

Według Dyrektora Zakładu ds. Technicznych z instalacji uwolniło się ok. 3 kg. amoniaku.

Obecni przy działaniach

- Zastępca Warmińsko - Mazurskiego Komendanta Wojewódzkiego PSP,

- Komendant Miejski PSP w Olsztynie,

- Zastępca Naczelnika Wydziału Operacyjnego KW PSP w Olsztynie

- Wojewódzki Koordynator Ratownictwa Chemiczno - Ekologicznego

- Oficer Operacyjny KW PSP Olsztyn

- Koordynator Ratownictwa Medycznego KW PSP Olsztyn

- Naczelnik Wydziału Operacyjno – Szkoleniowego KM PSP w Olsztynie

- Oficer Prasowy KM PSP w Olsztynie (obsługa medialna)

- Zastępca Naczelnika Wydziału Kontrolno - Rozpoznawczego

- Dyrektor Techniczny zakładu

- Kierownik Działu Inwestycji i Nadzoru zakładu ,

- Prokurator Prokuratury  Rejonowej Olsztyn Północ

- Dyrektor Produkcji Mięs Przetworzonych zakładu Indykpol

- Mistrz Wydziału Produkcji Mięs Przetworzonych zakładu Indykpol

- WIOŚ Olsztyn

- Inspektor PIP

- Przedstawiciele Warmińsko - Mazurskiego Urzędu Wojewódzkiego Olsztyn (3 osoby w tym Dyrektor Wyd ziału Zarządzania Kryzysowego)

- Zastępca Kierownika Centrum Zarządzania Kryzysowego Urzędu Miasta Olsztyn

- Przedstawiciel Dozoru Technicznego

- Policja

- ZRM  

 

/Opracowanie: mł.bryg. Sławomir Filipowicz - KM PSP w Olsztynie/